FAQ - NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA
Podstawa prawna działania BIK
Biuro Informacji Kredytowej S.A. jest instytucją utworzoną i działającą na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem banki, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi mogą utworzyć instytucję do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania:
- bankom - informacji, stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych,
- instytucjom upoważnionym do udzielania kredytów
- informacji o wierzytelnościach oraz o obrotach i stanach rachunków bankowych w zakresie,w jakim informacje te są niezbędne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń
Kto ma dostęp do danych zgromadzonych w BIK?
Do danych zgromadzonych w BIK mają dostęp wyłącznie banki, SKOK-i oraz instytucje upoważnione, typu prokuratura, policja, sądy. Również każda osoba, której dane znajdują się w bazie BIK, ma do nich dostęp – poprzez pobranie Raportu PLUS lub skorzystanie z Informacji Ustawowej.
Czy BIK może usunąć dane, które są w bazie?
BIK nie usuwa żadnych informacji jakie zostały przekazane przez banki i SKOK-i do bazy. BIK posiada wyłącznie prawo do zbierania i udostępniania tych danych, nie posiada natomiast prawa jakiegokolwiek ich modyfikowania, ograniczając się wyłącznie do przekazywania zgromadzonych informacji w uzgodnionym formacie.
Jak długo przetwarzane są dane?
Jeśli klient spłaca kredyt terminowo, jego dane przetwarzane będą w BIK od chwili ich przekazania, aż do całkowitej spłaty kredytu. Jeśli klient wyrazi zgodęna dalsze przetwarzanie jego danych po wygaśnięciu zobowiązania, dane te będą w bazie BIK przez okres wskazany przez klienta, świadcząc o posiadaniu przez niego pozytywnej historii kredytowej i stając się tym samym jego poważnym atutem w ubieganiu się o kolejne kredyty. Dane mogą być przetwarzane również bez zgody klienta przez okres 5-letni, jeśli spełnione są łącznie następujące warunki: nie regulował on zobowiązania lub dopuścił się zwłoki powyżej 60 dni oraz upłynęło kolejnych 30 dni od momentu poinformowania klienta przez bank o zamiarze przetwarzania jego danych bez jego zgody.
Dodatkowo na mocy nowelizacji ustawy Prawo Bankowe dane dotyczące zobowiązań wszystkich Klientów mogą być przetwarzane w BIK przez okres 12 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania dla celów związanych ze stosowaniem przez banki metod statystycznych. Przetwarzanie danych w tym celu nie wymaga zgód klientów.
Jak często bank aktualizuje dane?
Banki i SKOK-i zobowiązane są do aktualizacji danych raz w miesiącu. Mają prawo robić to również częściej.
Czy do BIK trafiają nawet informacje o zadłużeniu w wysokości 1 zł?
W BIK znajdują się wszystkie informacje o tym, jak kredytobiorca reguluje swoje zobowiązania. Są to więc informacje zarówno pozytywne, jak i negatywne. Ponad 95% danych w BIK to informacje o klientach, którzy mogą się chlubić terminowym spłacaniem swoich zobowiązań i co więcej, stanowi to silne wzmocnienie ich pozycji w negocjacjach z bankami. Obecność w bazie BIK nie jest uzależniona od kwoty zadłużenia. Zgodnie z zawartymi z BIK umowami, instytucje współpracujące regularnie przesyłają do BIK dane o swoich klientach.
Czy BIK gromadzi dane tylko o klientach indywidualnych?
Nie. W październiku 2008 roku BIK uruchomił nowy System Wymiany Informacji Kredytowej, tj. SI BIK - Przedsiębiorca, który ma na celu umożliwienie dostępu do aktualnej i wszechstronnej bazy danych, zawierającej informacje na temat przedsiębiorców i ich zobowiązań.
Dlaczego dane klienta pojawiają się w BIK w przypadku terminowych spłat kredytu?>
BIK posiada informacje o terminowych jak i nieterminowych spłatach kredytu. BIK nie jest „czarną listą” tylko bazą informacji o klientach banków i SKOK-ów wykorzystywanych do określania ryzyka kredytowego związanego z danym klientem.
Czy do BIK może trafić poręczyciel kredytu?
Wszyscy poręczyciele są wykazywani w bazie danych.
Czy BIK może zarekomendować bankowi odmowę udzielenia kredytu?
Decyzję kredytową zawsze podejmuje bank lub SKOK. BIK przekazuje wyłącznie informacje na temat danego klienta i jego historii kredytowej, które są następnie wykorzystywane przez te instytucje do oceny ryzyka kredytowego oraz podęcia decyzji. Ocena taka dokonywana jest w oparciu o obowiązujące w banku lub SKOK-u wewnętrzne zasady i politykę w zakresie przyznawania kredytów. Informacje uzyskane z BIK pomagają więc jedynie lepiej poznać wiarygodność kredytową klienta, ale to jest tylko jeden z elementów determinujących przyznanie lub odmowę przyznania kredytu.
Czy osoba, której dane znajdują się w BIK ma do nich dostęp?
Każda osoba, której dane znajdują się w bazie BIK, ma do nich dostęp – poprzez pobranie Raportu PLUS / PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej lub skorzystanie z Informacji Ustawowej.
Co to jest Informacja Ustawowa?>
Informacja Ustawowa to informacja na temat danych osobowych Wnioskodawcy przetwarzanych w bazie BIK, sporządzana w formie odpowiedniego wydruku, udostępnianą nie częściej niż raz na 6 miesięcy (z mocy przepisów ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. Ust. nr 133 z 1997 r. z późn. zm.). Informację Ustawową można odebrać, bezpośrednio w Biurze Obsługi Klienta BIK, lub otrzymać na adres wskazany we wniosku.
Co to jest Raport PLUS?
Raport PLUS, dostępny dla osób, które w każdej chwili chcą mieć dostęp do swojej historii kredytowej. Uzyskanie Raportu PLUS jest płatne, a jego koszt wynosi 30 zł. Raport PLUS można odebrać osobiście w BOK, bądź otrzymać listem poleconym na wskazany adres. W tym przypadku do Wniosku konieczne jest dołączenie dowodu wpłaty kwoty w wysokości 30 zł.
Co to jest Raport PLUS z informacją o Ocenie Punktowej?
Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej, dostępny dla osób, które w każdej chwili chcą mieć dostęp do swojej historii kredytowej oraz poznać swoją ocenę punktową. Uzyskanie Raportu PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej jest płatne, a jego koszt wynosi 35 zł. Raport można odebrać osobiście w BOK, bądź otrzymać listem poleconym na wskazany adres. W tym przypadku do Wniosku konieczne jest dołączenie dowodu wpłaty.
Gdzie dostępne są wnioski?
Wniosek można wypełnić na stronie internetowej WWW.bik.pl, a także bezpośrednio w Biurze Obsługi Klienta na ulicy Postępu 17A, 02-676 Warszawa.
Dlaczego informacje nie są udzielane przez telefon?
Zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych (art. 29. ust. 3) dane osobowe udostępnia się wyłącznie na pisemny, umotywowany wniosek.
Jak sprawdzić, który bank przekazał do BIK informacje o moich zobowiązaniach?
Informacje o nazwach banków, które przekazały informacje do BIK znajdują się w Raportach dla klientów indywidualnych.
Czy Raporty dla konsumentów dostępne są tylko w języku polskim?
Nie. Raporty PLUS oraz Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej dostępne są w języku angielskim. Jest to odpowiedź na zapotrzebowanie osób przebywających poza granicami kraju, którzy chcą legitymować się swoją historią kredytową przed zagranicznymi instytucjami finansowymi.
Czy w BIK -u można zastrzec skradzione lub zgubione dokumenty?
Nie. Fakt utraty dokumentów należy zgłosić w Związku Banków Polskich, który prowadzi bazę System Dokumenty Zastrzeżone.
Czy informacje o niespłaconych rachunkach np. za energię są przekazywane do BIK?
Nie. Tego typu informacje są przekazywane do biur informacji gospodarczej np.: Biura Informacji Gospodarczej InfoMonitor. Do tych instytucji przekazywane są informacje o: zaległościach na kwotę powyżej 200 zł (w przypadku konsumentów) oraz 500 zł (w przypadku przedsiębiorców), o opóźnieniu w spłacie - ponad 60 dni. Dodatkowo od przesłania wezwania do zapłaty powinno minąć 30 dni.
Kredyt konsolidacyjny - co można zyskać
Istotą kredytu konsolidacyjnego jest zastąpienie kilku rat spłacanych z tytułu różnych zobowiązań jedną ratą spłacaną na rzecz banku oferującego konsolidację. Za jego pomocą spłacamy więc inne kredyty. Rata kredytu konsolidacyjnego powinna być niższa niż suma spłacanych do tej pory zobowiązań. Za pomocą kredytu konsolidacyjnego takie zadłużenia jak m.in.: zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów gotówkowych, kart kredytowych, kredytów odnawialnych w ROR, kredytów mieszkaniowych, samochodowych i innych nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, można "zamienić" na kredyt długoterminowy, zazwyczaj zabezpieczony hipoteką i jednocześnie oprocentowany znacznie niżej niż najłatwiej dostępne kredyty gotówkowe czy karty kredytowe. Wydłużenie czasu spłaty kredytu (nawet do 30 lat) wraz z obniżeniem jego ceny do poziomu kredytów hipotecznych sprawia, że wysokość korzystniejszej raty mniej obciąża budżet klienta, który ma kłopoty z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań.
Dla osób, które chętnie korzystały z rzekomo „atrakcyjnych” produktów finansowych, a w efekcie straciły bieżącą możliwość regulowania swoich zobowiązań, kredyt konsolidacyjny może stanowić ratunek. Niższe raty pozwolą na odzyskanie kontroli nad budżetem domowym, bądź uchronić się przed niebezpieczną sytuacją, gdy zobowiązania wynikające z zaciągniętych w przeszłości kredytów przewyższają bieżące możliwości finansowe kredytobiorcy. Ponadto osoby, które skorzystały dawniej z atrakcyjnego, a dziś zdecydowanie zbyt drogiego kredytu na cele mieszkaniowe, mogą dzięki kredytowi konsolidacyjnemu przenieść swoje zadłużenie do innego banku. Przeznaczając otrzymane od banku środki na zakup czy remont mieszkania lub refinansując kredyt mieszkaniowy można często uzyskać niższe oprocentowanie, dodatkowe wakacje kredytowe, dłuższy okres spłaty i wyższą kwotę kredytu.
Poręczyłem kredyt – jak odzyskać pieniądze?
Poręczenie jest to rodzaj umowy, w której poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać określone zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania tego nie wykonał. Poręczyciel - jako tzw. dłużnik solidarny - ma podobne prawa i obowiązki, co główny kredytobiorca. W związku z tym - jeśli tylko tego zażąda - bank nie może odmówić mu udzielenia informacji o stanie spłat kredytu lub braku tych spłat. Jeżeli dłużnik główny opóźnia się ze spłatą, wierzyciel powinien niezwłocznie zawiadomić o tym poręczyciela. W razie nie zawiadomienia poręczyciela, wierzyciel ponosi przed nim odpowiedzialność za wynikłą z tego faktu szkodę (np. naliczone odsetki). Regulując należność za dłużnika głównego, poręczyciel wstępuje ex lege w prawa zaspokojonego wierzyciela do wysokości spełnionego zamiast dłużnika świadczenia (art. 518 §1 pkt 1 k.c.). W myśl art. 376 k.c. jeżeli jeden z dłużników solidarnych spłacił zobowiązanie, to może on żądać od współdłużnika (lub współdłużników) zwrotu całości lub części zapłaconej sumy. Pozwala to wytoczyć przeciwko kredytobiorcy tzw. roszczenie regresowe. Poręczyciel ma wówczas szansę wyegzekwować od nierzetelnego kredytobiorcy wszystkie środki, które zapłacił w związku z egzekucją komorniczą. Jeżeli dłużnik główny nie zwróci pieniędzy dobrowolnie, pozostaje droga sądowa. Poręczyciel będzie mógł domagać się zwrotu kwoty, którą zapłacił bankowi. Jeżeli kwota bez odsetek nie przekroczy 10 000 zł, to pozew wnosi się na urzędowym formularzu. Jeżeli kwota nie przekracza 75 000 zł pozew wnosi się do sądu rejonowego. Zgodnie z art. 34 k.p.c. pozew można wnieść do Sądu miejsca wykonania świadczenia, czyli do sądu miejsce zamieszkania poręczyciela.
Udzieliłam poręczenia sąsiadce – czy mogę się z tego wycofać?
Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał (art. 876 § 1 k.c.). W umowie tej uczestniczą zatem poręczyciel cudzego długu oraz wierzyciel. Umowa ta zawsze jest związana z inną, podstawową umową, a mianowicie z umową pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem. To związanie (akcesoryjność) oznacza, że jeśli dług główny okazał się nieważny, to nieważne jest i jego poręczenie, jeśli dług główny został umorzony, to wygasa i poręczenie, ponadto poręczycielowi służą przeciwko wierzycielowi te zarzuty, które może podnieść dłużnik główny np. zarzut przedawnienia. Podstawowe możliwości zwolnienia się z odpowiedzialności poręczyciela są następujące:umowa poręczenia nie została zawarta na piśmie - do ważności oświadczenia poręczyciela wymagana jest forma pisemna, zastrzeżona pod rygorem nieważności (art. 876 § 2 k.c.), jeżeli klient nie wiedział albo nie mógł się z łatwością dowiedzieć, że dłużnik nie mógł się zobowiązać z powodu braku zdolności do czynności prawnej np. dłużnik był niepełnoletni, ubezwłasnowolniony – art. 877 k.c., dług został spłacony przez dowolny podmiot: dłużnika, poręczyciela, osobę trzecią itd. (art. 876 § 1 k.c.), dług się przedawnił – art. 117 § 1 k.c., w razie przejęcia długu, chyba że poręczyciel wyraził zgodę na dalsze trwanie zabezpieczenia - art. 525 k.c., "jeżeli termin płatności długu nie jest oznaczony albo jeżeli płatność długu zależy od wypowiedzenia, poręczyciel może po upływie sześciu miesięcy od daty poręczenia, a jeżeli poręczył za dług przyszły - od daty powstania długu żądać, aby wierzyciel wezwał dłużnika do zapłaty albo z najbliższym terminem dokonał wypowiedzenia. Jeżeli wierzyciel nie uczyni zadość powyższemu żądaniu, zobowiązanie poręczyciela wygasa" (art. 882 k.c.), jeżeli umowa poręczenia zawiera inne możliwości zwolnienia z poręczenia,jeżeli wierzyciel zwolnił poręczyciela z odpowiedzialności - art. 508 k.c.,nne sytuacje szczególne np. wady oświadczenia woli poręczyciela.
Firmy windykacyjne
Firmy windykacyjne powstają w Polsce w związku z coraz większym rozwojem rynku obrotu wierzytelnościami. Głównym obszarem ich działania jest wykupywanie wierzytelności od pierwotnych wierzycieli i dochodzeniu należności od dłużników danego stosunku prawnego. Na wstępie należy zaznaczyć, że nie istnieją jakieś szczegółowe regulacje prawne dotyczące tej grupy podmiotów. Działają one więc w oparciu o Ustawę o Swobodzie Działalności Gospodarczej (art. 6). Najczęściej działają jako spółki prawa handlowego. Podlegają tym samym ujawnieniu w odpowiednim rejestrze sądowym. Otrzymują również numer Regon i NIP. Jak nadmieniono wyżej, głównym obszarem działania firm windykacyjnych jest przejmowanie cudzych wierzytelności. Tutaj również nie ma szczegółowych regulacji -stosuje się tu normy Kodeksu Cywilnego- głównie artykuł 509: "Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu lub właściwości zobowiązania." Istotą konstrukcji przeniesienia wierzytelności jest tylko i wyłącznie zmiana podmiotowa w danym stosunku prawnym. Firma windykacyjna wstępuję w prawa wierzyciela w takim samym zakresie przedmiotowym, w jakim przysługiwały one pierwotnemu wierzycielowi. Może więc dochodzić zapłaty długu, a przypadku braku dokonania przez dłużnika należnego świadczenia, może wystąpić do sądu powszechnego z odpowiednim powództwem. W żadnym wypadku firma windykacyjna nie ma prawa zajmować jakichkolwiek składników mienia dłużnika ani stosować wobec niego jakichkolwiek środków przymusu. Działania takie będą uznane za bezprawne (na gruncie zarówno prawa cywilnego jak i karnego) i będą podstawą wszczęcia odpowiednich działań przez Policję czy prokuraturę. Firma windykacyjna może oczywiście (jak każdy wierzyciel) prowadzić rozmowy i negocjacje z dłużnikiem odnośnie formy płatności. W przypadku niezapłacenia może dochodzić roszczenia w sądzie. Po wydaniu wyroku i nadaniu klauzuli wykonalności dopiero komornik sądowy jest władny poczynić kroki zmierzające do egzekucji. Wykształciła się dość powszechna praktyka wykupywania przez firmy windykacyjne wierzytelności przysługujących bankom w stosunku do ich klientów. Pojawił się w związku tym problem dopuszczalności takiego przeniesienia wierzytelności na gruncie Ustawy o Ochronie Danych Osobowych. Po początkowych wątpliwościach w tym zakresie judykatura opowiada się za możliwością takiego przeniesienia.
Czy kredyt 0 procent faktycznie nic nie kosztuje?
Raty "0 procent" to często chwyt marketingowy, nie oznaczają, że kredyt czy zakup na raty są darmowe. Rzeczywistą cenę podnosi prowizja za przyznanie kredytu (do 5%), wnoszone co miesiąc opłaty administracyjne lub obowiązkowe ubezpieczenie. Wszystkie osoby, które chcą zaciągnąć kredyt, powinny skrupulatnie czytać umowę przed jej podpisaniem i pytać o wszelkie niejasne zapisy. Jeśli jesteśmy zachęcani do kredytu hasłem "0 procent" radzi się sprawdzić, jakie jest ubezpieczenie kredytu. To tu zazwyczaj kryją się koszty kredytu promowanego jako "zeroprocentowy". Ich wysokość różni się w zależności od instytucji udzielającej kredytu. Ponieważ często jest to obowiązkowy element, nie możemy odmówić zapłaty za ubezpieczenie, jeśli chcemy kredyt otrzymać.> Kupując natomiast towar na raty przy haśle "raty 0%" sprawdźmy, ile taki sam towar kosztuje u konkurencji. Tu bowiem mechanizm jest następujący: sklep prowadzący pilną wyprzedaż towaru dogaduje się z instytucją kredytującą klienta, jak będą się dzielić częścią ceny towaru. Klient nabywając towar na kredyt "0 procent" w istocie zapłaci bankowi, tyle że procentem od ceny towaru. U konkurencji ten sam towar może być tańszy. Mimo wszystko jeśli przeznaczone pieniądze mają być przeznaczone na zakup określonego produktu, a nie np. na finansowanie bieżących potrzeb, zaciągnięcie kredytu ratalnego "0 proc." może się opłacić. Nawet gdybyśmy dodatkowo musieli zapłacić ubezpieczenie kredytu, jego łączny koszt będzie mniejszy niż w wypadku kredytu gotówkowego w banku. Minusem kredytów "0 procent" jest ograniczony okres spłaty. Jeśli zamierzamy spłacać kredyt przez dłuższy okres, o ofertę lepiej zapytać w banku.
"Weksel - zabezpieczenie pożyczonych pieniędzy"
Weksel jest papierem wartościowym, który potwierdza istnienie zobowiązania (np. zaciągnięcie kredytu w banku) osób, które go podpisały. Do realizacji weksla ma prawo jego aktualny posiadacz. Dzięki wekslowi szybciej i łatwiej posiadacz odzyska pożyczoną kwotę, choć nie chroni ona przed niewypłacalnością dłużnika. Zaciągając kredyt lub pożyczkę, dłużnik musi się więc liczyć z tym, że bank zobowiąże go do wystawienia weksla. Aby weksel był ważny, należy go sporządzić na piśmie. Zapłata weksla jest zabezpieczona przez wszystkie osoby na nim podpisane.Wekslem może być zwykła kartka papieru zawierająca słowo "weksel". Elementy jakie musi posiadać weksel podczas egzekwowania go: wartość zobowiązania przedstawiona jednocześnie słownie i za pomocą liczb; wymieniona osoba, która spłaci weksel oraz jego pierwszy posiadacz; miejsce płatności; podpis dłużnika i termin płatności.Weksel o wartości 1 zł odpowiada za pożyczone 1 tys. zł. Można też podwyższyć wartość weksla dokonując odpowiedniej opłaty. Bank posiadający weksel może dochodzić należności w postępowaniu nakazowym. Wystarczy, że do pozwu złożonego w sądzie dołączy weksel i udowodni w ten sposób, że jego roszczenie jest uzasadnione. Sąd wówczas wydaje nakaz zapłaty, który od razu stanowi tytuł zabezpieczenia. Dłużnik musi go spłacić w ciągu 14 dni. Potem do egzekucji przystępuje komornik.Weksel bez deklaracji wekslowej czy umowy pisemnej jest ważny - może być umowa ustna. Tylko trudniej jest udowodnić dlaczego został wystawiony.Jeśli roszczenia wynikające z weksla zostały zaspokojone to wystawiający weksel ma prawo wezwać do jego zwrotu, a jeśli to nie poskutkuje należy wystąpić do sądu z pozwem o nakazanie wydania weksla.Zgodnie z prawem możemy uniknąć konieczności zapłacenia prawidłowego weksla w przypadku, kiedy udowodnimy przed sądem, że np. jego nabywca działał na naszą szkodę. Zwolnienie z konieczności płacenia weksla jest jednak czymś wyjątkowym.
Czym są ukryte koszty kredytu?
W dobie rosnącej konkurencji na rynku usług finansowych przed bankami stanął dylemat. Jak sprostać konkurencji zachowując dotychczasowe zyski? Wiadomo od dawna że dla większości klientów głównym wyznacznikiem jest oprocentowanie. Im niższe, tym korzystniejsza oferta. Mając to na uwadze wiele banków kusi swoich potencjalnych klientów niskim, a niejednokrotnie bardzo niskim oprocentowaniem. Czy jednak jest to rzeczywiście ukłon w naszą stronę wielkich korporacji finansowych? Nic bardziej mylnego. Prawdą jest, że banki kuszą albo niskim oprocentowaniem, albo niską marżą. Ale nie zrezygnowały z dotychczasowych zysków. Rekompensatą dla nich są liczne dodatkowe opłaty związane z uruchomieniem oraz obsługą kredytu. Do katalogu takich ukrytych kosztów możemy zaliczyć: prowizja przy wcześniejszej spłacie kredytu - przeważnie jest to jakiś procent kwoty głównej do spłaty, prowizja przy każdej zmianie w warunkach umowy – często się zdarza, że kredyty zaciągamy na wiele lat, nie wiedząc nawet co będzie za rok, warto już dzisiaj pomyśleć ile będzie mnie kosztowało np. wydłużenie okresu kredytowania, prolongata w spłacie, przewalutowanie, wycena nieruchomości która ma być zabezpieczeniem umowy kredytowej, wszelkie potwierdzenia o wysokości kredytu pozostałego do spłaty, wydanie potwierdzenia o spłacie raty kredytu lub całości zadłużenia, ubezpieczenia dodatkowe na życie, od utraty pracy i wiele innych w zależności od banku, spreed– ukryty koszt kredytów walutowych – wysokość kredytu i raty kredytowej ustalana jest po kursie zakupu danej waluty, natomiast spłata następuje po kursie sprzedaży. Niby nie wielka różnica o której często klienci nie są informowani. Jest to różnica od 12 do 20 groszy na każdym franku, euro czy innej walucie. Na pierwszy rzut oka nie tak dużo. Ale jeśli mamy ratę w wysokości 350 franków szwajcarskich i przemnożymy ją przez nawet 10 groszy, to do każdej raty nieświadomie dopłacamy 35 złotych. Już dzisiaj warto przeanalizować wszelkie możliwe sytuacje. Nawet te najbardziej pesymistyczne – utrata pracy, wypadek. Jakie koszty wtedy poniosę, jak bank się wtedy zachowa?
I jeśli uda nam się wynegocjować na przykład bezpłatne przewalutowanie, czy inne korzystne dla nas rozwiązanie pamiętajmy aby zapis o tym był poczyniony na piśmie i zawarty w umowie kredytowej.
Na co należy zwrócić uwagę analizując oferty kredytowe - oprocentowanie.
Nominalna stopa procentowa kredytu (Oprocentowanie nominalne) to oprocentowanie naliczane od kwoty kredytu brutto (kwoty netto powiększonej o należne opłaty o prowizje), uwzględniające nominalną cenę kapitału udostępnionego Kredytobiorcy, czyli wysokość odsetek do zapłaty których zobligowany jest Klient. Oprocentowanie nominalne to najczęściej wykazywany koszt pożyczki w skali roku od pożyczanej kwoty, nie obejmujący żadnych opłat związanych z przyznaniem kredytu. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO) to oprocentowanie uwzględniające należne odsetki, wszystkie prowizje i opłaty związane z danym produktem kredytowym oraz wartość pieniądza w czasie.
Oprocentowanie rzeczywiste pokazuje w skali roku całkowity koszt pożyczki i umożliwia obiektywne porównanie kredytów różniących się oprocentowaniem, prowizją, okresem spłaty i wysokością innych opłat. Przy wyznaczaniu oprocentowania rzeczywistego bank uwzględnia okres trwania pożyczki i kwotę odsetek, prowizji i opłat oraz innych kosztów ponoszonych przez kredytobiorcę z tytułu zaciągniętego zobowiązania.
Komornicy Sądowi
Komornicy sądowi są podmiotami działającymi w imieniu sądu. Postępowanie przed Sądami powszechnymi zazwyczaj składa się z postępowania rozpoznawczego (rozpatrywanie sprawy przed sądem) oraz postępowania egzekucyjnego (przymusowa realizacja Orzeczeń sądowych). I właśnie w tym drugim postępowaniu biorą udział w imieniu Sądu komornicy sądowi.
Aby komornicy mogli zacząć egzekucję konieczne jest uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego wraz z klauzulą wykonalności. Tytułem wykonawczym najczęściej jest prawomocne orzeczenie sądowe, które kończy postępowanie rozpoznawcze (pełny katalog tytułów wykonawczych jest zamieszczony w Kodeksie Postępowania Cywilnego). Warto zauważyć, że banki mają uprawnienia wystawiania tak zwanego Bankowego Tytułu Egzekucyjnego (w przypadku niespłacenia kredytu), który również jest tytułem wykonawczym. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego następnym koniecznym warunkiem wszczęcia egzekucji przeciwko dłużnikowi jest nadanie przez sąd tytułowi wykonawczemu klauzuli wykonalności, która uprawnia do zwrócenia się do komornika sądowego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji.
Komornik sądowy jest uprawniony do egzekucji z całego majątku dłużnika (oczywiście do sumy stwierdzonej w tytule wykonawczym). W praktyce komornicy w pierwszej kolejności zajmują część wynagrodzenia za pracę, środki przechowywane na rachunkach bankowych, wierzytelności przysługujące dłużnikowi, w dalszej kolejności ruchomości o znacznej wartości.
Przy pierwszej czynności komorniczej dłużnik powinien zażądać przedstawienia przez komornika tytułu wykonawczego w oryginale. Każda czynność egzekucyjna ma być stwierdzona protokołem. Czynności egzekucyjne nie powinny być wykonywane w dni ustawowo wolne od pracy oraz w porze nocnej. Dłużnik może być obecny przy wszystkich czynnościach egzekucyjnych. Mogą również na jego żądanie przy tych czynnościach być obecni 2 świadkowie.
Zaleca się negocjacje z komornikami odnośnie warunków i ewentualnych rat spłaty należności, a także przedstawianie komornikowi składników mienia do egzekucji. W przeciwnym razie to komornikowi będzie przysługiwał wybór przedmiotu, który będzie podlegał zajęciu.
Poborca skarbowy
Należy pamiętać o rozróżnieniu komorników sądowych od tzw. poborców podatkowych. Ci ostatni są organami egzekucyjnymi przewidzianymi w ustawie o Postępowaniu Egzekucyjnym w Administracji. Poborcy podatkowi są uprawnieni do przymusowego egzekwowania należności pieniężnych, które ciążą na podatnikach na mocy odpowiednich ustaw podatkowych. Podstawą ich działania jest nieuregulowanie przez podatnika ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Podobnie jak w przypadku komorników sądowych mogą przeprowadzać egzekucję tylko na podstawie tytułu wykonawczego. Tutaj jednak organ egzekucyjny (naczelnik urzędu skarbowego) jest jednocześnie wierzycielem i ma uprawnienie do wystawienia samemu sobie tytułu wykonawczego. Poborcy podatkowi natomiast są pracownikami organu egzekucyjnego wyznaczonymi do ściągania należności od podatników na podstawie tytułu wykonawczego.
Procedura egzekucji należności podatkowych charakteryzuje się zatem uproszczonym (w porównaniu z egzekucją prowadzoną przez komorników sądowych) trybem i większą szybkością postępowania. Podstawową różnicą między egzekucją prowadzoną przez komorników sądowych oraz poborców podatkowych jest podstawa prawna tych działań. W przypadku komorników sądowych jest to najczęściej prawomocne orzeczenie sądu, (chociaż podstawą działań komorników sądowych czasem mogą być tez inne tytuły wykonawcze jak np. wystawiany przez banki Bankowy Tytuł Egzekucyjny lub Akt notarialny, w którym dłużnik uznaje dług względem wierzyciela). Poborcy podatkowi działają natomiast wskutek uchylania się przez podatników od zadośćuczynienia obowiązku podatkowego, który na nich ciąży z mocy prawa.
Czy towar przeceniony można reklamować?
Kupujący ma prawo do reklamacji jeżeli kupowany towar jest tańszy jedynie z uwagi na strategię marketingową przedsiębiorcy, a nadal zachowuje swoją wymaganą jakość.
Często można spotkać się z informacją, że towar przeceniony nie podlega reklamacji.
Jeżeli sprzedawca nie poda nam informacji, że obniża cenę ze względu na usterkę towaru, to prawo traktuje taki produkt jako pełnowartościowy. Możemy zatem składać reklamację tak samo, jak w przypadku towaru nieprzecenionego. Natomiast jeśli obniżka ceny wynika z usterki, sprzedawca powinien wyraźnie zwrócić na to uwagę kupującemu. Reklamowanie kupionego w przecenie towaru jest nie dopuszczalne w sytuacji, gdy klient chce go reklamować powołując się na wadę, która była powodem przeceny tego towaru, a jednocześnie, sprzedawca o tej przyczynie obniżenia ceny wyraźnie poinformował klienta podczas zakupu.
Czy sprzedawca ma obowiązek wyjaśnić powód przeceny towaru?
Przy zakupie towaru przecenionego sprzedawca powinien wyjaśnić konsumentowi, z jakiego powodu została obniżona cena produktu. Mogło to nastąpić na przykład z powodu jakiejś konkretnej wady, wyprzedaży posezonowej, lub kłopotów ze zbyciem towaru. Na pytanie konsumenta sprzedający ma obowiązek udzielić informacji.
Konsument, który zdecydował się na zakup towaru z wadą, nie może składać reklamacji, powołując się na to, że właśnie z powodu tej wady towar nie jest zgodny z umową. Ma prawo reklamować wskazując na inne wady, które są przyczyną niezgodności z umową.
Czy towar zakupiony w promocji należy zawsze traktować jako niepełnowartościowy?
"Jedynie towar, którego cena ulega obniżeniu z uwagi na wady fizyczne rzeczy, nie może stać się przedmiotem roszczenia kupującego o naprawę bądź obniżenie ceny, jednak tylko w odniesieniu do tej konkretnie wskazanej wady. Klient wie bowiem, że towar cechuje się wadami i dlatego cena uległa obniżeniu. W takiej sytuacji ani konsument, ani przedsiębiorca, występujący w roli kupującego, nie może korzystać z ochrony prawnej – informuje Gazeta Prawna.
Źródło: Gazeta Prawna Nr 29 (2151) z dnia 11 lutego 2008
Portale pożyczkowe, czyli alternatywa dla pożyczek bankowych
Portale pożyczkowe to serwisy społecznościowe, których użytkownicy pożyczają sobie pieniądze. Jest to alternatywa dla pożyczek bankowych.
Portale pożyczkowe działają na zasadach aukcji. Osoba zainteresowana pożyczeniem pieniędzy zamieszcza ogłoszenie, w którym opisuje swoją sytuacje finansową i proponuje warunki transakcji. Następnie oczekuje na oferty i wybiera najkorzystniejszą, według subiektywnej oceny. Serwisy zarabiają na prowizjach od każdej przeprowadzonej operacji.
W zachodniej Europie portale cieszą się ogromną popularnością. W ciągu najbliższych kilku tygodni w Polsce rozpoczną działalność dwa serwisy pożyczkowe: Finansowo.pl oraz Monetto.pl. Pozyskiwanie pieniędzy przez Internet wydaje się być bardziej opłacalne od pożyczek bankowych, lecz również bardziej ryzykowne. Doświadczenia zachodnich serwisów pożyczkowych wskazują jednak, iż odsetek "złych kredytów" wynosi 0 %.
Więcej informacji na temat portali pożyczkowych można znaleźć w artykule Niny Hałabuz, pt. "Każdy może być bankierem - ruszają portale pożyczkowe" ("Parkiet", wydanie z 04.01.2008r.)
Czym jest wydziedziczenie ?
Wydziedziczenie to pozbawienie zstępnych, małżonka, rodziców spadkodawcy prawa do zachowku. Wydziedziczenie może nastąpić, gdy uprawniony do zachowku: (art.1008 k.c.) wbrew woli spadkobiercy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciw życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci, uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z treści testamentu (art. 1009KC). Żadne inne przyczyny nie mogą stanowić wydziedziczenia. Wydziedziczenie jest skuteczne, jeżeli testament jest ważny. W wypadku odwołania testamentu wszystkie jego postanowienia trącą moc. Wydziedziczenie nie może nastąpić, jeśli spadkodawca przebaczył uprawnionemu do zachowku (art.1010KC). Efektem prawnym skutecznego wydziedziczenia, jest wyłączenie określonej osoby ze wskazanej wyżej grupy osób od dziedziczenia. Uprawnienie do zachowku przechodzi wówczas na zstępnych wydziedziczonego (art.1011KC), ale jedynie wówczas gdy spadkodawca powołał do spadku inne osoby. Jeśli by tego nie uczynił, dziedziczenie następuje na zasadach ogólnych.
Kredyt na rozpoczęcie działalności gospodarczej
Po kredyt niekoniecznie trzeba iść do banku, choć właśnie tam z pewnością można otrzymać większe kwoty pożyczki po zatwierdzeniu biznes planu.
Najprostszym sposobem zdobycia pierwszych środków na założenie własnej firmy jest dotacja z urzędu pracy. Trzeba być jednak zarejestrowanym jako osoba bezrobotna. Kwota nie jest duża, bo wynosi ok. 13 tys. zł, a niestety w większości przypadków potrzebne są większe nakłady finansowe na własny biznes.
Tu pomocą mogą służyć fundusze pożyczkowe, w których jednak nie można uzyskać tak dużych kwot jak w bankach, ale na pewno warto o nich pomyśleć jeśli bank odmówi nam udzielenia kredytu.
W Polskim Stowarzyszeniu Funduszy Pożyczkowych (PSFP) zrzeszonych jest 75 funduszy. Funkcjonują one w formie stowarzyszeń, fundacji lub spółek i są instytucjami non profit. Kapitał pozyskują głównie ze środków unijnych, budżetu państwa (za pośrednictwem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości), z własnej działalności i od osób prywatnych.
O pożyczkę może się starać firma prowadząca działalność gospodarczą lub która dopiero ją zaczyna. Najlepiej jeśli jest to mikro lub mały przedsiębiorca działający na rynku od minimum trzech miesięcy – przedsiębiorca zatrudniający do 50 pracowników oraz osoby bezrobotne i absolwenci rozpoczynający działalność gospodarczą.
Nie w każdym funduszu można starać się o pożyczkę. Zależy to od ich charakteru – czy mają zasięg lokalny, regionalny (wojewódzki) lub ogólnokrajowy. Firma musi mieć siedzibę na terenie, na którym działa dany fundusz. Pożyczka taka kosztuje, jednak oprocentowanie, okres kredytowania czy maksymalna kwota kredytu mogą być inne w różnych instytucjach. W większości funduszy oprocentowanie wynosi od 6 do 8 proc. w skali roku, prowizja może wynieść od 0 do 3 proc.
Fundusze wymagają od firm przedstawienia zabezpieczeń o wartości co najmniej 100 proc. kwoty pożyczki. Najczęściej jest to weksel in blanco oraz poręczenie, rzadziej zabezpieczenie rzeczowe. Przedsiębiorca powinien posiadać też około 20 proc. udział własny. Fundusze mogą wymagać też biznes planu.
Adresy funduszy pożyczkowych oraz pozostałe informacje można uzyskać na stronie PSFP: www.psfp.org.pl .
Źródło: Dodatek do gazety prawnej z czerwca 2007 "Finansowanie firm małych i średnich" oraz artykułu "Skąd pieniądze na założenie firmy" Gazeta Prawna 8 (2130) z dn. 11-13.01.2008.
II i III filar systemu emerytalnego
Obecnie obowiązują trzy rodzaje filarów emerytalnych. Dwa z nich są obowiązkowe, natomiast trzeci filar jest dobrowolnym i dodatkowym ubezpieczeniem.
Pierwszy filar obejmuje ubezpieczenie emerytalne w ramach ZUS-u. Filar ten jest obowiązkowy dla wszystkich i trafia do niego większość składki potrącanej co miesiąc z wynagrodzenia. Każdy ubezpieczony ma indywidualne konto w ZUS-ie, na którym rejestrowana jest wartość odkładanych pieniędzy ale ta część składki nie jest inwestowana. Jest ona jedynie corocznie waloryzowana.
Drugi filar obejmuje Otwarte Fundusze Emerytalne (w skrócie: OFE). Fundusze emerytalne mają charakter otwarty, co oznacza, że każdy uprawniony może dowolnie wybrać fundusz, a z kolei fundusz nie może odmówić mu członkostwa. Po reformie emerytalnej osoby, które urodziły się po 31 grudnia 1948 r. ale przed 1 stycznia 1969 musiały podjąć decyzję, czy chcą przystąpić do jednego z dostępnych na rynku OFE i wpłacać tam część swojej składki, czy całość chcą wpłacać na swój rachunek utworzony w ZUS-ie. Filar ten jest obowiązkowy dla osób, które urodziły się po 31 grudnia 1968 roku. Muszą one zdecydować (jeżeli podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu) z którym funduszem chcą zawrzeć umowę. Jeżeli nie podejmą takiej decyzji, to ZUS wezwie ich listownie do zawarcia takiej umowy. W razie dalszego braku decyzji (mimo upomnienia) ZUS przydziela osoby do losowo wybranego funduszu. Pieniądze do OFE przekazywane są co miesiąc przez ZUS z wpłacanych tam składek emerytalnych. Powstały w ten sposób kapitał gromadzony jest na indywidualnym koncie w danym OFE i inwestowany w różne instrumenty rynku finansowego, np. obligacje, akcje itp. Kapitał zgromadzony przez członka funduszu podlega dziedziczeniu. OFE są prowadzone przez Powszechne Towarzystwa Emerytalne, a na polskim rynku ubezpieczeń jest ich kilkanaście. Możliwa jest też zmiana OFE np., gdy ktoś jest niezadowolony z wyników finansowych funduszu, który wybrał. Można dokonać zmiany bezpłatnie po 2 latach członkostwa w dotychczasowym funduszu, wcześniej także jest to możliwe ale ponosi się z tego tytułu koszty.
Trzeci filar jest całkowicie dobrowolny i dodatkowy. Jeżeli uważa się, że emerytura pochodząca z obowiązkowych filarów (I i II), będzie niewystarczająca, to można oszczędzać w ramach III filaru. Dobrowolnym zabezpieczeniem życia po przejściu na emeryturę mogą być np. Pracownicze Programy Emerytalne, Indywidualne Konta Emerytalne, zakładowe i branżowe programy emerytalne organizowane przez pracodawców, towarzystwa ube-pieczeń wzajemnych. Na polskim rynku finansowym jest dosyć duża liczba instytucji proponująca produkty, które dają możliwość dodatkowego oszczędzania na przyszłą emeryturę.