Do Ośrodka Doradztwa Finansowego i Konsumenckiego w Białej Podlaskiej zgłosiła się Pani Grażyna, która dostała zawiadomienie od komornika o wszczęciu egzekucji i dokonywaniu potrąceń z jej emerytury. Zwróciła się z zapytaniem czy cała jej emerytura zostanie przekazana do komornika czy tylko jej część. 

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że komornik nie może zająć całej emerytury dłużnika, gdyż przepisy ustawy emerytalnej gwarantują mu kwotę wolną od potrąceń, czyli taką której nie można zająć w ramach egzekucji sądowej lub administracyjnej. Zgodnie z nowelizacją ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od 1 lipca 2017 r. kwota wolna od potrąceń z tytułu należności innych niż świadczenia alimentacyjne wynosi 75 % najniższej emerytury i renty.

Jak ZUS oblicza wysokość potrącenia?

W pierwszej kolejności od przyznanej emerytury odlicza się tzw. należności publiczne, a więc składkę na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i inne należności z tego tytułu. Na podstawie całej kwoty (przed odliczeniami należności publicznych) ZUS ustala maksymalną granicę dla egzekwowanej należności i jaką część świadczenia dłużnika może potrącić.

Sposób ustalania tych granic dla potrąceń lub egzekucji dokładnie jest określony w art. 140 ustawy emerytalnej. ZUS ustala aktualną wysokość kwoty wolnej od potrąceń i egzekucji (biorąc pod uwagę zarówno rodzaj świadczenia dłużnika oraz rodzaj egzekwowanej należności), którą określa dokładnie art. 141 ustawy emerytalnej.

Kwota wolna od potrąceń i egzekucji to 75 % najniższej emerytury (nie dotyczy sytuacji, kiedy komornik zajmuje należności z tytułu alimentów). Chodzi tu o najniższą emeryturę razem ze wszystkimi wzrostami, dodatkami i innymi świadczeniami z wyłączeniem:

  • dodatku dla sierot zupełnych
  • dodatku pielęgnacyjnego
  • dodatku dla weterana poszkodowanego

Dla ustalenia kwoty wolnej od potrąceń i egzekucji ZUS przyjmuje wysokość najniższej emerytury zgodnie z art. 85 ustawy emerytalnej, czyli przed odliczeniami wszystkich należności publicznych. Do 8 lutego 2018 r. najniższa emerytura z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna wynosiła 1 000 zł, natomiast od 1 marca 2018 r. wynosi ona 1 029,80 zł. W związku z tym kwota wolna od potrąceń i egzekucji do 28 lutego 2018 r. wynosiła 750 zł, a od 1 marca 2018 r. wynosi 772,35 zł.

W sytuacji, kiedy po ustaleniu granicy potrącenia i odliczeniu należności publicznoprawnych okaże się, że wysokość świadczenia dłużnika jest niższe albo równe od kwoty wolnej od egzekucji to zgodnie z prawem ZUS nie może dokonać potrącenia w postępowaniu egzekucyjnym.

W przypadku Pani Grażyny przyznana jej emerytura wynosi 1 460,66 zł i właśnie ta kwota podlega opodatkowaniu. Od tej kwoty należy odjąć wszystkie należności publiczne, czyli składkę na ubezpieczenie społeczne i zaliczkę na podatek dochodowy w łącznej wysokości 226,66 zł. Odejmując od przyznanej kwoty należności publiczne – 1 460,66 zł – 226,66 zł = 1 234 zł otrzymujemy kwotę netto świadczenia, jaką co miesiąc Pani Grażyna dostawała.

Następnie należy ustalić wysokość maksymalnego potrącenia z tytułu egzekucji z emerytury klientki zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt. 3 ustawy emerytalnej 1 460,66 x 25%= 365,16 zł.

Na koniec, aby obliczyć wysokość potrącenia należy od emerytury netto odjąć kwotę wolną od potrąceń: 1 234 zł – 772,35 zł = 461,65 zł (kwota, jaka co miesiąc będzie przekazywana przez ZUS do komornika).

Kwota do wypłaty to świadczenie netto minus wysokość maksymalnego potrącenia: 1 234 zł- 365,16 zł = 868,84 zł (kwota, jaka będzie otrzymywała klientka)

Podstawa prawna:

-Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 1998 Nr 162 poz. 1118)

-Ustawa z dnia 21 października 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2036)

Monika Marchalewska - specjalista ds. doradztwa finansowego i konsumenckiego

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here